Als herborist en voorzitter van de herboristen vereniging ben ik dagelijks bezig om goede informatie te verschaffen over de gezondheidswaarde van planten. Dat gebeurt door het geven van cursussen, het organiseren van kruidenstages, het begeleiden van wandelingen en het schrijven van populair-wetenschappelijke artikels over kruiden, onder andere bij InfoNu

Leven met kruiden, een filosofische overdenking
Met elke plant in mijn leven heb ik en ook jullie allemaal, ooit eens op een of andere manier voor de eerste keer kennis gemaakt. Bij sommige planten, vooral dan als baby, was dat in de vorm van voedsel, bijvoorbeeld worteltjes in potjes, waarvan ik toen niet wist dat het ooit levende planten geweest waren.

Bij andere planten was dat, vooral als kind, in de natuur, bos en veld, bijvoorbeeld de brandnetel, die tot mijn stomme verbazing, een duidelijk en prikkelend antwoord had op mijn aanraking.

Bij een derde groep planten, als volwassen mens, was het dikwijls omdat ik er iets over las, dus op een rationele manier.
Je zou kunnen zeggen dat ik in verschillende levensfases op verschillende manieren kennis gemaakt heb met planten: als baby oraal-instinctief, als kind emotioneel-belevend en als volwassene rationeel-afstandelijk.
Volledige kennis kan misschien pas ontstaan als ik zowel de baby, het kind als de volwassene in mij op de planten loslaat. Is dat de reden waarom ik bij het lezen over een plant, direct de behoefte krijg om hem in levende lijve te zien, aan te raken, te oogsten, te verwerken en te proeven?

Door deze behoefte om op vele manieren met een plant kennis te maken ontstaat een jarenlange relatie met sommige planten, waardoor een verdieping, een ware kennis ontstaat. Een echte relatie dus, waardoor, net zoals bij mensenvrienden, de plant en ik mekaar volledig en zonder woorden kunnen begrijpen.
Planten waarmee ik zo een relatie heb of aan het opbouwen ben zijn onder andere, ik heb enige schroom om hun namen te noemen, Lavendel, Weegbree, Paardebloem, maar ook uitheemse bengels, gastarbeiders zoals Monikkenpeper en recenter de Rozenwortel.
Ik leid als zodanig een veelzijdig dubbelleven in verschillende stadia met vele planten. Ik heb zelfs foto’s, zaadjes, blaadjes of bloemen van deze geliefden in mijn portefeuille of in mijn broekzak. En soms, ik durf het nauwelijks te bekennen, soms draag ik ze als een amulet op mijn hart. Misschien wel de ultieme manier om te genieten van mekaar.

Een voorbeeld: Rozenwortel of Rhodiola rosea
Mijn eerste kennismaking met deze Rozenwortel dateert van 1982, gewoon door het lezen van een artikel in het Duits tijdschrift voor Fytotherapie over adaptogenen. Adaptogenen zijn planten die zorgen dat een mens zich zowel geestelijk als lichamelijk beter kan aanpassen; naast de klassieke ‘aanpassers zoal Ginseng en Eleutherococcus (Siberische ginseng) werd daar ook Rhodiola vermeld. Mijn nieuwsgierigheid was dan ook gewekt en ik wilde dan ook zo snel mogelijk weten hoe die plant er uit ziet en of hij ook in Europa of nog liever bij mij in de buurt groeit of kon groeien. Door het snuffelen in plantenboeken kwam ik tot de conclusie dat de plant vooral in koudere Noordelijke landen voorkomt, maar boven de 2000m ook in de Alpen moest groeien. Dat stelde mij enigszins gerust, want zo kon ik hopen hem ooit eens in mijn geliefde bergen te ontmoeten. Toch kon ik hem de eerstvolgende jaren niet vinden, ook geneeskrachtige preparaten waren niet voorradig. Dus kon ik de Rozenwortel niet levend zien en ook niet in capsulevorm opeten en daardoor begon ik hem wel wat te vergeten. Uit het oog is nu eenmaal ook uit het hart! Totdat ik een aantal jaren jaren geleden toch enkele hooggeprijsde Rhodiola-extracten ontdekte in een Nederlandse herboristerie en terzelfdertijd een heel boekje over Rhodiola vond bij boekhandel De Slegte. Toen was het hek natuurlijk van de dam en omdat de plant vroeger bij de Sedumfamilie hoorde (een soort Hemelsleutel / Sedum roseum ), gingen we op zoek in de tuincentra om de levende Rozenwortel te vinden. Ook dàt lukte niet zo goed, gelukkig maar want in het jaar 2001 op 29 augustus om 13.00 in de Gran Paradiso Italie vond ik de Rozenwortel van mijn dromen en was mijn zoektocht op de ideale manier afgerond. Elk jaar trek ik nu enkele dagen te bergen in om, als een soort bedevaart, nieuwe Rhodiolaplekjes te zoeken. Zo een krachtplant zorgt er nu voor, dat ik geestelijk en lichamelijk gezond blijft, zelfs zonder dat ik hem moet opeten.

Ter illustratie een uittreksel uit mijn dagboek van dat moment: 29 augustus 2001
De ontdekking van de dag deed ik echter bij een verlaten refugio, gelegen aan de achterkant van het Lago S.. Deze onbemande hut ligt vastgeklemd tegen de rotswand en op de padkant boven de afgrond groeide volop een soort Hemelsleutel. De planten waren gedeeltelijk vertrapt, waardoor de wortels bloot lagen en sommigen zelfs helemaal afgebroken. Door de letterlijk luchtige, licht beangstigende omgeving was ik meer met mijn wandelpartners bezig dan met planten, totdat Nadine opmerkte dat het naar rozen rook. Nogal absurd op deze hoogte. Eerst dacht ik dat haar geurgewaarwording gestoord was door de angst, totdat ik aan al die gekneusde Sedums dacht. Dat, moesten mijn fameuze Rozenwortels zijn! En inderdaad de wortels roken duidelijk naar rozenwater.
Als een relikwie stak ik voorzichtig wat losliggende wortels in mijn rugzak. Terug in onze refuge rook mijn rugzak niet naar zweet maar aangenaam naar rozenwater. De wereld was weer even een gelukkig mens rijker.